Yarasa nedir?

Kuşa benzeyen memeli bir hayvandır. Kanatları sayesinde ustaca uçar. Gündüzleri gizlenir, geceleri dolaşıp avlanır. Mağara, kayalık ve ağaçlıklarda yaşar.

Bitki, yemiş ve böceklerle beslenir. Kan emici türleri de vardır. Gözleri az gelişmiştir. Buna karşılık işitme ve tüyleri dolayısıyla dokunma hissi çok kuvvetlidir. Böcek yedikleri için faydalı sayılırlar. Çevrelerindeki engelleri, radara benzeyen bir düzen sayesinde fark ederler.

Uçarken çıkarttığı çok ince sesler insan kulağı tarafından duyulmaz, bu sesin meydana getirdiği yankı, yarasaya önündeki engeller hakkında bilgi verir. Memelilerin bir takımı olan yarasalar, yavrularını canlı doğururlar. Sütle beslerler. Yeryüzünde 18 familyaya bağlı olan yaklaşık 986 tür yarasa bulunmaktadır. Bu türlerden yaklaşık 30 tanesi Türkiye’de yaşamaktadır. Dişi ile erkeğin yan yana geldiği fazla görülmemektedir.

Dişi yarasa ve erkek yarasa çiftleşme dönemlerinde bir araya gelmeketedir. Yarasaların doğasını ilk kez büyük bilim adamı Lazzaro Spallanzani araştırmıştır. 18. yüzyılda yaptığı araştırmada yarasaların gözleri kapalı olsa bile nesnelere çarpmadığını farketmiştir. Yönlerini seslerden faydalanarak bulduğunu öne sürmüştür.

Yarasaların özellikleri

Yarasalar ortalama olarak 20 yıl yaşamaktadır. Yılda bir defa yavrulamaktadır. Her yıl, 3 ay kış uykusuna yatmaktadır. Tavanda uzun süre asılı kalabilme özelliğine sahip olan yarasalar, bunu bacaklarındaki özel yapılı kaslar sayesinde gerçekleştirirler. Yarasalar uçabilen tek memeli türüdür. Yarasaların kanatları kuşlardan farklıdır. El ve parmak kemikleri bitişiktir. Öğle saatlerinde mağaralarda, ormanlarda, ağaç kovuklarında ve çatı aralarında uyurlar. Geceleri ise avlanmak için dışarı çıkarlar.

yarasa

Yaklaşık bin yarasadan oluşan koloniler yılda 4 ton böcek yemektedirler. Ülkemizde ise mağaralarda yaklaşık 35 bin yarasa yaşadığı tahmin edildiğinde yıl içerisinde tükettikleri böcek sayısı daha iyi anlaşılır. Yeryüzünde yaklaşık 1000 çeşit yarasa mevcuttur. Bunlardan yalnızca 3 tanesi kan emmektedir. Kan emen yarasaların yaşam alanı Güney Aamerika’da küçük bir bölgededir. Kan emen yarasaların yanı sıra yalnızca meyve ile beslenen yarasa türleri de mevcuttur.

Bunlar vejetaren yarasa olarak isimlendirilmektedirler.Vejetaryen yarasalar Ülkemizde özellikle Hatay ve Mersin bölgesinde yaşamaktadırlar.  Yarasaların görüntüleri, türlerine göre değişiklik gösterir. Bazı yarasaların Kulakları bedenlerinden daha büyüktür. Bazılarının ise sesleri burunlarından çıkmaktadır.Ayrıca kanatları çok büyük olan yarasa türleri de vardır.  Geceleri yönlerini sesleri aracılığıyla bulurlar.

İnsanların duyamadığı frekansta sesler çıkarırlar ve bu seslerin etrafta bulunan nesnelere çarparak geri gelmesi ile yönlerini bulurlar. Avlarını da yine bu şekilde belirlerler. Yarasalar, sanılanın aksine kör değildirler. Bizler nasıl ki gece görmekte zorlanıyorsak, onlarda aynı şekilde zorlanırlar. Dolayısıyla gündüz yakalanan bir yarasa, aslında zor da olsa avcısını görür.  Yarasalar, organik tarımla uğraşan insanlara yardımcı olurlar. Böceklerle mücadelede yarasalardan yararlanılır.

Yarasalar, böcekle beslendiklerinden gübreleri azot ve fosfor yönünden zengin bir yapıya sahiptir. Bu gübreler tarım alanında da kullanılmaktadır. Daha önceleri barut yapımında dahi kullanım alanı bulmuştur. Fakat yarasa gübrelerinden yararlanabilmek için gübrenin belli başlı aşamalardan geçmesi gerekir. Bu durum zor ve zahmetli olduğundan pek fazla tercih edilmez.

Ülkemizde en çok bulunan yarasa türleri

• Myotis myotis: Büyük fare kulaklı yarasa olarak bilinmektedir.
• Myotis blythii: Küçük fare kulaklı yarasalardır.
• Miniopterus screibersii: Uzun kanatlı yarasalardır.
• Rousettus aegyptus: Mısır meyve yarasıdır.
• Rhinolophus blasii
• Rhinolophus euryale

Daha bir çok yarasa türü ülkemizde yaşamaktadır. Ülkemizdeki yarasalar genellikle küçük yarasalar grubuna girmektedir. Ancak rousettus aegyptu adı verilen meyve yarasaları büyük yarasa kategorisindedir.Küçük yarasa grubundakiler genellikle böcek ile beslenmektedir. Yarasaların insanlara herhangi bir zararı yoktur. Yuvalarına giren bir yabancının çıkardığı ses ve ışıktan etkilenerek paniğe kapılırlar. Sanılanın aksine aslında yarasalar insanlardan korkarlar.

Bu nedenle evimize yarasa girmesi halinde paniğe kapılmamalıyız. Böyle bir durumda, odanın camı açılmalı ve ışık kapatılmalıdır. Çünkü ışığı yakmamız halinde yarasa oda içerisinde karanlık bir köşeye saklanacaktır. Aslında yarasalar insanların bulunduğu yerlere girmek istemezler. Ancak uçmayı yeni öğrenen yavru yarasalar yanlışlıkla bu ortamlara girebilirler.

Sözlükte "yarasa" ne demek?

1. Yarasalardan, ön ayakları perdeli kanat biçiminde gelişmiş, vücudu yumuşak sık kıllarla kaplı, iskeletleri hafif yapılı, uçabilen memeli hayvan (vespertilio).

Yarasa kelimesinin ingilizcesi

n. bat, flying fox
v. become, befit, behoove, suit

Son eklenenler